Hepatitə son qoymaq mümkündür. Ümumdünya Hepatit Günü 2026

Ümumdünya Hepatit Günü hər il 28 iyul tarixində qeyd olunur. Bu gün virus hepatitləri ilə bağlı məlumatlılığın artırılması, profilaktika, diaqnostika və müalicə imkanlarının təşviqinə həsr olunub. Həmçinin 2030-cu ilədək virus hepatitlərinin ictimai sağlamlıq üçün təhlükə kimi aradan qaldırılması istiqamətində fəaliyyətlərin gücləndirilməsinə çağırır

Bu ilin şüarı  “Hepatit: Xəbərdar ol, Sağlam qal” insanlarla onların həyatını xilas edə biləcək profilaktika, test və müalicə xidmətləri arasında mövcud olan maneələrin aradan qaldırılmasına çağırışdır.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) virus hepatitləri ilə mübarizədə qlobal səylərin əlaqələndirilməsində mühüm rol oynayır, üzv dövlətlərə hepatitin aradan qaldırılması üzrə  hədəflərə nail olmaqda dəstək göstərir və hər kəs üçün həyat xilas edən profilaktika və tibbi xidmətlərə bərabər çıxış imkanlarının təmin edilməsini təşviq edir.

Virus hepatitləri haqqında məlumat

Virus hepatiti dünyanın ən mühüm ictimai səhiyyə problemlərindən biri olaraq qalır. Hepatit B virusu və hepatit C virusu yüz milyonlarla insanda xroniki infeksiyalara səbəb olur və nəticədə qaraciyər sirrozu, qaraciyər xərçəngi və hər il 1 milyondan çox vaxtından əvvəl ölüm halları ilə nəticələnir. Halbuki hər iki infeksiyanın qarşısını almaq və effektiv şəkildə müalicə etmək mümkündür.

Hepatit B-yə qarşı uşaqlıq dövründə tam peyvəndləmə kursunun alınması infeksiyadan və onun ciddi fəsadlarından uzunmüddətli qorunmanın ən effektiv yollarından biridir.

Hepatit B, C və D ÜST tərəfindən xərçəngtörədici viruslar kimi təsnif edilir. Hepatit D  qaraciyərin iltihabına səbəb olan virus infeksiyasıdır və çoxalması üçün hepatit B virusunun mövcudluğunu tələb edir. Hepatit D infeksiyası hepatit B olmadan inkişaf edə bilməz. Hepatit D və B birgə infeksiyası xroniki virus hepatitlərinin ən ağır formalarından biri hesab olunur və qaraciyər xəstəliyinin daha sürətli irəliləməsinə səbəb ola bilər.Hepatit B (HBV) və hepatit C (HCV) virusları birlikdə virus hepatitindən baş verən qlobal ölüm hallarının 95%-dən çoxuna səbəb olur. Hepatit A (HAV), hepatit D (HDV) və hepatit E (HEV) virusları isə qalan halların əsas səbəbləridir.

Əsas fəaliyyət istiqamətləri

Ümumdünya Hepatit Günü çərçivəsində ÜST virus hepatitlərinin aradan qaldırılması ilə bağlı öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün beş əsas istiqamətdə fəaliyyətə çağırır:

1. Elmi nailiyyətləri real tədbirlərə çevirmək: Effektiv peyvəndlər, diaqnostika və müalicə imkanları mövcuddur. Əsas məqsəd bu vasitələrin ehtiyacı olan hər kəs üçün əlçatanlığını təmin etməkdir. 
2. İnsanları və icmaları mübarizənin mərkəzinə qoymaq: Hepatitlə yaşayan şəxslərin və icmaların qərarvermə və xidmətlərin təşkili proseslərinə fəal cəlb olunması daha effektiv yanaşmaların qurulmasına kömək edir. 
3. Xidmətlərə çıxışdakı bərabərsizliyi aradan qaldırmaq: Hər kəs profilaktika, test və müalicə xidmətlərindən bərabər şəkildə yararlanmalıdır, xüsusilə həssas və xidmətlərə çıxışı məhdud qruplara diqqət artırılmalıdır. 
4. Hepatit xidmətlərini ilkin səhiyyə sisteminə inteqrasiya etmək: Profilaktika, erkən aşkarlanma, müalicə və uzunmüddətli tibbi yardım xidmətlərinin əlçatanlığını artırmaq üçün hepatit xidmətləri universal tibbi təminat çərçivəsinə daxil edilməlidir. 
5. İnnovasiyalara sərmayə qoymaq: Hepatit B və D daxil olmaqla virus hepatitlərinin aradan qaldırılması üçün yeni diaqnostika, müalicə və texnoloji həllərin inkişafı və əlçatanlığının genişləndirilməsi vacibdir.

Bu beş fəaliyyət istiqaməti virus hepatitlərinin aradan qaldırılması istiqamətində daha sürətli irəliləyiş üçün əsas prioritetləri müəyyən edir

Bu məqsədə nail olmaq üçün hökumətlər, icmalar, səhiyyə işçiləri, vətəndaş cəmiyyətləri və tərəfdaşlar arasında güclü əməkdaşlıq, davamlı maliyyələşmə və siyasi dəstək vacibdir.

ÜST ölkələrə texniki dəstək göstərməyə və hepatitin aradan qaldırılması üzrə öhdəliklərin real fəaliyyətə çevrilməsinə kömək etməyə davam edəcək.

Birlikdə maneələri aradan qaldıra, həyat xilas edən xidmətlərə çıxışı genişləndirə və 2030-cu ilədək virus hepatitlərini ictimai sağlamlıq üçün təhlükə kimi aradan qaldıra bilərik.

Tibb işçiləri üçün ÜST-nin ən son təlimatı 15 fevral 2026: Hepatit B və C-nin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsi üzrə tibbi xidmətlər və monitorinq.

Hepatitlər haqqında məlumat